In beeld: de groene parel Slovenië
5 oktober 2018
Kogelgaten in huizen Bosnië
Tussen hoop en vrees in Srebrenica
10 november 2018

Oktober 2018: Montenegro, Bosnië en weer thuis

Montenegro | Baai van Kotor

De vorige terugblik eindigde in het zonnige en warme zuiden van Kroatië. We hadden er toen al drie weken opzitten en bezochten een stukje Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en in Kroatië volgden we langzaam de weg naar het zuidelijk gelegen Dubrovnik. Alleen deze stad stond nog op de agenda voor we de grens zouden oversteken naar Montenegro en wellicht daarna Albanië. Dubrovnik deed echter anders bepalen waardoor we na Montenegro voor een andere richting kozen.

Het oude centrum van Dubrovnik is er eentje zoals alle andere kustplaatsen in Kroatië. Het is een oude havenstad met een vestigingsmuur en smalle straatjes om doorheen te dwalen. Hartstikke leuk, maar na het bezoeken van al die andere schilderachtige dorpjes en steden langs de kust raak je op een gegeven moment ook wel een beetje uit gedwaald. Via internet stuitte ik op een interessante foto expositie die lag verscholen in één van die vele smalle steegjes. We besloten om een kort bezoek te brengen om de drukte te ontsnappen, maar bleven uiteindelijk de hele middag hangen. De foto expositie gaf een indrukwekkend beeld over de val van Joegoslavië en de oorlogen in Kosovo en Bosnië & Herzegovina. De expositie was zelfs zo boeiend dat we daarna besloten om na Montenegro via Bosnië & Herzegovina naar huis te keren.

Kroatië | Dubrovnik

Het natuurschoon van Montenegro
Beide landen vallen echter niet binnen de EU en daardoor zijn onze telefoonbundels niet geldig. Vooraf wordt daarom alvast een globale route gemaakt om daarna koers te zetten richting de eerst volgende bestemming Montenegro. Die startte overigens met een fantastische route langs de Baai van Kotor, maar we ontdekten ook gelijk het ontwikkelingsverschil met buurland Kroatië. Montenegro is vrij westers, maar de campings zijn van een totaal ander niveau. Zo bleek bijvoorbeeld onze eerste uitgezochte 5 sterren camping alleen bereikbaar te zijn via een veel te smalle keienweg waarvan de laatste 50 meter ook alleen met een 4×4 toegankelijk was… Gezien het buiten al donker werd en Montenegro het kamperen nog niet helemaal heeft uitgevonden was dat best even stressen. Gelukkig kwam het zoals altijd wel weer goed en konden we het laatste plekje op een andere 5 sterren camping innemen. 5 sterren moet in deze setting overigens niet overschat worden. In Montenegro krijg je daar een oneffen grasmat voor in iemand zijn achtertuin met schommelende wifi en iets te weinig (maar schoon) sanitair. Dikke prima voor ons, maar het was gelijk goed om te weten dat minder dan 4 of 5 sterren campings in Montenegro misschien niet zo fijn meer zijn.

Montenegro | Baai van Kotor

Ook verder is Montenegro wel even wennen. De Baai van Kotor is fantastisch mooi en ook Kotor zelf is best leuk te noemen, maar zelfs in het naseizoen zijn er toeristen in overvloed. Cruiseschepen varen af en aan waarbij grote groepen door het kleine pittoreske stadje slenteren. Die kun je gelukkig wat ontwijken door de steegjes in te duiken, maar desalniettemin blijft het toeristisch. Ook de mensen lijken hier een beetje stug. Onder de mannen hangt duidelijk een machocultuur en niet iedereen lijkt even blij te zijn met de toeristen. Dat werd gelukkig beter toen we meer het binnenland indoken en de natuur opzochten, beginnend bij het Skadar Meer dat op de grens met Albanië ligt. Onderweg kom je hier vrijwel geen enkele toerist meer tegen, dat gebeurd pas aan het einde van de dag als de camperaars zich verzamelen op één van de weinig aanwezige campings in de buurt. Ook deze keer bleven we overnachten in de achtertuin van een local, samen met de Duitser Yanniek en de Franse Marlone. Beiden van mijn leeftijd, al lang op reis en ieder alleen met de camper op pad. Het klikte meteen tussen ons vieren en we genoten tot laat in de avond van een drankje en een goed gesprek. Verder het binnenland in bezochten we twee nationale parken, Biogradska en Durmitor. Binnen het nationale park Biogradska Gora ligt één van de laatste drie oerbossen van Europa verscholen met bomen van meer dan 400 jaar oud en in Durmitor vind je een prachtig natuurgebied en de één na grootste kloof ter wereld. Onderweg en roadtrippend door Montenegro is echter sowieso al een feestje. Het landschap is echt fantastisch mooi en zeker de mooiste die ik tot nu toe binnen Europa heb gezien! Alleen daarom zou je al een keer deze kant op moeten gaan.

Biogradska Gora gletsjermeer

Natuur in Montenegro

Ingrijpend Bosnië & Herzegovina
Bosnië vonden we stiekem toch een tikkie spannend. De wegen zouden slecht zijn, de politie corrupt en de grensovergang bijzonder moeizaam. Dat laatste werd ook bevestigd door de Franse Marlone die eerder tijdens haar reis moest toekijken hoe haar hele camper overhoop werd gehaald. Zelfs potten met filterkoffie werden schaamteloos op zijn kop leeg op de grond gegooid. Verrassend genoeg mochten wij na het checken van onze documenten zo doorrijden. Niks aan het handje. De weg erna was echter een drama. Kilometers moesten we over een eenbaansweg vol zand, kuilen en keien rijden terwijl verkeer uit twee richtingen was toegestaan en er naast je een diepe kloof lag. Even hadden we enorme spijt en vroegen we ons af waar we in hemelsnaam aan begonnen waren. Gelukkig werd het wegdek later beter, maar Bosnië & Herzegovina loopt duidelijk heel wat ontwikkeling achter. Koeien en schapen lopen los op de weg, dorpen zien eruit alsof ze zo uit de middeleeuwen komen, stukken natuur zijn afgezet vanwege mijngevaar en sommige huizen zitten vol kogelgaten afkomstig uit de burgeroorlog. Tjah, dat is wel even iets anders dan leuk vakantie vieren. Toch werden we gastvrij ontvangen door de campings waar we terecht kwamen. De mensen doen ontzettend hun best, zijn zeer vriendelijk en verwennen je maar al te graag met eten en lokale alcoholische dranken van het huis. We hebben ons daardoor vooral erg welkom gevoeld in plaats van onveilig. Een verkeerd beeld waardoor veel toeristen het land juist links laten liggen en dat is zonde. Want niet alleen de mensen zijn vriendelijk, maar het land kent ook prachtige natuur, leuke steden zoals Mostar en Sarajevo en natuurlijk een interessante geschiedenis. Wij gingen vooral voor dat laatste en doken verder het binnenland in wat een enorme indruk op ons heeft gemaakt.

Natuur in Bosnië & Herzegovina

Bosnië & Herzegovina | Mostar Starimost

Sinds de foto expositie in Dubrovnik hadden we ontelbare uren besteedt aan het inlezen over de Bosnische oorlog in de jaren ’90. Op een gegeven moment liepen we over van de informatie en werd het tijd om die ene plek toch maar eens te bezoeken. Ik heb het dan over Srebrenica dat vlakbij de grens met Servië ligt. De plek van de genocide waarbij meer dan 8000 moslim mannen werden vermoord. Nederland heeft hier een belangrijk stukje geschiedenis liggen, maar gek genoeg weten maar weinig mensen van mijn generatie hier iets vanaf. Niet in mijn omgeving althans en ook ik had nog niet eerder van dit drama gehoord. Blijkbaar als de Nederlanders wat steken laten vallen is het niet de moeite om dat soort gebeurtenissen op te nemen in de geschiedenisboeken op school… Srebrenica deed me erg veel. Ik ging er al zenuwachtig heen, maar ik kan moeilijk omschrijven wat het met me deed toen ik van dag tot dag en in alle details kon zien en lezen wat er zich daar precies heeft afgespeeld. Schuldgevoel, schaamte en ongemakkelijk zijn denk ik de drie woorden die mijn gevoel op dat moment het best omschrijven. Zo’n gevoel waarbij je eigenlijk weer weg wilt omdat je hier simpelweg niet hoort. Ik wil er binnenkort een persoonlijk storytelling verhaal over schrijven, maar daarvoor wil ik het eerst even allemaal laten bezinken. We zijn blij dat we erheen zijn gegaan en hebben echt ontzettend veel geleerd, maar de hele reis en in het bijzonder Bosnië/Srebrenica maakte zoveel indruk op ons dat we er een beetje doorheen zaten. Onderweg naar huis maakten we dan ook nog één korte stop waarnaar we besloten om een dag eerder naar huis te gaan. Dat klinkt misschien wat negatief, maar het fijne van reizen is ook het thuiskomen en dan is het ook gewoon goed :-)

Srebrenica United Nation basis

Weer thuis. En nu?
Thuiskomen was heel fijn. Weer bekend terrein en heerlijk je eigen plekkie. Het is precies de reden waarom ik een bestaan als fulltime reiziger niet zie zitten. Ik houd van reizen, maar ik heb ook een leven thuis. En thuis is heel fijn als je écht even moet bijkomen van alle indrukken die je hebt opgedaan. Dat kostte wat tijd, maar inmiddels ben ik weer aan het werk en bezig met het maken van nieuwe plannen. Ook reisplannen zijn in de maak, want het eerste weekendje weg is alweer geboekt : – ) In januari gaan we naar Valkenburg en Maastricht. Ook met de camper willen we misschien nog wat leuks gaan doen deze winter. Misschien een weekendje winterkamperen ofzo, maar daar hebben we ons nog niet zo in verdiept. Eerst maar weer eens wat klussen aan de camper zodat de 1.0 versie verbeterd kan worden. Verder hopen we in februari of maart weer een mooie reis te maken, maar daarvan moeten we nog even uitzoeken hoe of wat. Hopelijk kan ik daar volgende maand meer over vertellen!

Hoe was jouw maand oktober?

Shamira
Shamira
Met een drang naar vrijheid reis ik als digital nomad de wereld rond op zoek naar mooie bestemmingen, andere culturen en interessante verhalen. Op WanderRebel.com deel ik mijn ervaringen met de reisliefhebber, maar ook met de thuisblijver die liever meereist vanachter het beeldscherm.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *