Klimaatverandering is het probleem van anderen

Wildkamperen Zweden
Help, ik ga kamperen!
13 juli 2018
Volvo 66 oldtimer daf
Juli: voortgang camper, terugblik blog en mijn favorieten
27 juli 2018

Klimaatverandering is het probleem van anderen

Klimaatverandering is het probleem van anderen

Het klimaatprobleem is inmiddels wel duidelijk. Het onderwerp wordt regelmatig besproken tijdens tv programma’s, in kranten en op het internet. De uitkomst is eigenlijk altijd hetzelfde en dat is dat wij mensen duurzamer moeten gaan leven. Toch leggen we het klimaatprobleem liever bij iemand anders op zijn bord. Anderen zijn verantwoordelijk en mogen het maar oplossen.

De klimaatdiscussies komen aardig op gang. Maar in plaats van het te hebben over wat we eraan kunnen doen wijzen we liever met het vingertje. Het grappige is dat dit keer de media weinig te verwijten valt. Zij besteden volop aandacht aan klimaatverandering (meestal over de gevolgen). Maar wie thuis, bij vrienden of op het werk het onderwerp ter sprake brengt krijgt in het heetst van de strijd al snel een stempel opgedrukt.

Bomenknuffelaar. Hippie. Zweverig. Groenlinkse. Ik heb ze allemaal al een keer voorbij horen komen.

Goedpraat gedrag

Vaker dan de gemiddelde Nederlander pak ik het vliegtuig en schrijf over mijn ervaringen. Ik reis graag. Dat moge duidelijk zijn. Zelf ben ik dus ook geen heilig boontje als het aankomt op duurzaam leven, maar al die alarmerende berichten over klimaatverandering hebben me wel aan het denken gezet. Sterker nog, sindsdien heb ik al flinke sprongen gemaakt om duurzamer te leven. Of het voldoende is? Vast nog niet. Maar ik ben me bewust van mijn voetafdruk en doe mijn best.

De zorgen over klimaatverandering omzetten naar een duurzaam leven is echter niet zo vanzelfsprekend. Iedereen heeft net als ik zijn dilemma’s, maar er zijn toch veel mensen die hun gedrag goed praten en het klimaatprobleem dan maar neerleggen bij anderen. Zo zou overbevolking het echte probleem zijn, moeten de treinkaartjes maar goedkoper zodat we minder gaan vliegen of zou de sojaproductie voor vegetariërs en veganisten even groot zijn als die van de vleesindustrie en daardoor net zo vervuilend. Allemaal excuses om zelf ons comfortabele luizenleven te behouden. Want vliegen, autorijden, ons stukje vlees en kaas, volop elektriciteit gebruiken en elke week kunnen winkelen moet natuurlijk gewoon kunnen.

We zijn gewoon angstig om deze moderne voorzieningen op te geven en praten daarom ons gedrag goed (“Maar ik compenseer mijn vliegreis met het planten van een boom”) of leggen het probleem bij een ander (“In Afrika moeten ze maar minder kinderen krijgen om overbevolking tegen te gaan”). Wie de klimaatdiscussie thuis, op het werk of op social media start krijgt geregeld dit soort reacties terug. En geheel onterecht, want de genoemde argumenten zijn feitelijk niet waar. Zo is het grootste deel van de sojateelt bedoeld voor veevoer, is de CO2-uitstoot van een Nederlandse inwoner vele malen groter dan die van de gemiddelde Afrikaan en moet voor een retourtje Bali niet één maar zo’n 1000 bomen p.p. ter compensatie worden geplant. 

Gedragsverandering

Beelden van smeltende gletsjers, mislukte oogsten, bizarre weersomstandigheden, overstromingen en al het andere drama dat komt kijken bij klimaatverandering doet ons vooralsnog weinig. We wuiven het liever weg, ontkennen het of zoals eerder besproken leggen het probleem bij een ander. Volgens de Noorse psycholoog Per Espen Stoknes komt dat omdat ons gedrag, emotie en kennis niet op één lijn liggen. We zijn ons bewust van de alarmerende situatie, maar onze emoties en gebruikelijke gedrag zorgen ervoor dat we daar niet of te weinig naar handelen. Daarbij komt nog dat de meeste berichten over klimaatverandering gaan over complete doemscenario’s die ondersteund worden door wetenschappelijke cijfers. We praten vooral over wat er allemaal misgaat in plaats van wat we eraan kunnen doen. Dat roept angst op en zodra de wetenschap ingewikkeld wordt gaan we af op ons onderbuikgevoel. Door schuldgevoel schieten we daarom maar in de verdediging. Dat kan ook (vinden we althans), want in Nederland merken we op wat extremer weer na nog maar weinig van klimaatverandering. Dat is anders wanneer er extreme droogte heerst, elk seizoen een orkaan de woonomgeving verwoest en woningen overstromen door zware regenval. Schrijnende situaties die mensen op de vlucht laten slaan of in eigen land zelfs tot burgeroorlogen leiden.

Wij zitten voorlopig wel gebakken, maar per inwoner stoten we meer CO2 uit dan de gemiddelde wereldburger. Dat heeft allemaal te maken met de moderne tijd waarin we leven. We beschikken over allerlei moderne voorzieningen die belastend zijn voor het milieu. Zoals vliegtuigen, auto’s en elektriciteit en maken daar veelvuldig gebruik van. Is dat eerlijk? Nee.

Positief over klimaatverandering

Om een grote groep in beweging te krijgen moet we duidelijk voor een andere aanpak kiezen. Volgens mij is er niets mis met blijven informeren over het probleem klimaatverandering, maar laten we ook eens aandacht besteden aan de positieve kant. Want ja we zijn nog steeds in staat er wat aan te doen en daarvoor hoeven we niet alleen maar in te leveren, ook al lijkt dat soms zo. Duurzaamheid levert zelfs vaker iets op, zoals lagere belastingen, een gezonder eetpatroon en voldoening omdat je het gevoel hebt iets goeds te doen.

Probeer klimaatverandering daarom vaker positief te benaderen. Informeer, creëer bewustwording, geef tips en deel eigen duurzame ervaringen en persoonlijke verhalen. Stop de discussies met mensen die het probleem niet willen inzien en praat vooral verder met de mensen die interesse tonen maar vastlopen in het hoe. Zo kan op een positieve manier een grotere groep in beweging worden gebracht. Omdat het urgent is en het iets oplevert voor alle partijen.

Verwacht dus ook op deze website binnenkort meer positieve artikelen over het tegengaan van klimaatverandering :-)

Bronnen:
https://www.wnf.nl/wat-wnf-doet/onze-aanpak/grondstoffen-en-keurmerken/soja-rtrs/hoeveel-soja-eet-jij.htm
https://www.human.nl/het-filosofisch-kwintet/interviews/kiza-magendane.html
https://e360.yale.edu/features/how_can_we_make_people_care_about_climate_change
http://www.sociology.ed.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0008/180782/Howell_Film_and_SoC_paper_pre-print.pdf
– Eigen ervaringen

Shamira
Shamira
Met een drang naar vrijheid reis ik als digital nomad de wereld rond op zoek naar mooie bestemmingen, andere culturen en interessante verhalen. Op WanderRebel.com deel ik mijn ervaringen met de reisliefhebber, maar ook met de thuisblijver die liever meereist vanachter het beeldscherm.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *